بر اساس تازهترین گزارش پلتفرم تحلیلی PitchBook، سرمایهگذاری در استارتاپهای آمریکایی طی نیمه نخست سال ۲۰۲۵ به رقم ۱۶۲.۸ میلیارد دلار رسید. این میزان، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۵.۶ درصد افزایش یافته و بالاترین سطح جذب سرمایه از سال ۲۰۲۱ تاکنون محسوب میشود. این رشد در حالی رقم خورده که بسیاری از صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC) همچنان در تأمین منابع مالی با دشواری مواجه هستند.
سهم هوش مصنوعی در رشد بازار
رشد بیسابقه سرمایهگذاریها بهطور عمده ناشی از موج گسترده سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی بوده است. بنا بر دادههای ارائهشده، ۶۴.۱ درصد از ارزش کل معاملات و ۳۵.۶ درصد از تعداد معاملات نیمه نخست سال، مستقیماً به استارتاپهای فعال در زمینه هوش مصنوعی اختصاص یافته است.
در میان معاملات شاخص این دوره میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
جذب سرمایه ۴۰ میلیارد دلاری توسط OpenAI؛
-
خرید ۱۴.۳ میلیارد دلاری سهام شرکت Scale AI توسط Meta؛
-
سرمایهگذاریهای بالای یک میلیارد دلار در شرکتهای Safe Superintelligence، Thinking Machine Labs، Anduril و Grammarly.
کارشناسان معتقدند رشد مستمر شرکتهایی مانند OpenAI و Anthropic موجب ایجاد موجی از خوشبینی در میان سرمایهگذاران شده است. این خوشبینی بهویژه در حوزههایی نظیر مدلهای زبانی، رباتیک، مدلسازی زیستی، و هوش مصنوعی ویدیویی نمود یافته است.
رکود در جذب منابع برای صندوقهای VC
در نقطه مقابل رونق بازار استارتاپها، صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر همچنان با روند نزولی در جذب سرمایه روبهرو هستند. طبق گزارش PitchBook، طی شش ماه نخست ۲۰۲۵، تنها ۲۶.۶ میلیارد دلار از سوی ۲۳۸ صندوق VC جذب شده است که کاهش ۳۳.۷ درصدی نسبت به سال گذشته را نشان میدهد.
همچنین، زمان میانگین لازم برای نهاییسازی صندوقهای جدید به ۱۵.۳ ماه رسیده که طولانیترین بازه زمانی در بیش از یک دهه اخیر محسوب میشود. این وضعیت، به نگرانی سرمایهگذاران نهادی (LPها) درخصوص عملکرد ضعیف گذشته صندوقها و دشواری در بازگشت سرمایه نسبت داده شده است.
بازگشت نسبی بازار خروج
با وجود رکود در جذب منابع توسط VCها، نشانههایی از بهبود در بازار خروج (شامل IPOها و ادغام و تملک) مشاهده میشود. طبق گزارش PitchBook، فعالیتهای خروج در سهماهه دوم سال جاری نسبت به سال گذشته ۴۰ درصد افزایش یافته است.
محیط بازتر مقررات ضدانحصار و گرمتر شدن بازار عرضه اولیه سهام از جمله عوامل تأثیرگذار در این بهبود ارزیابی شدهاند. شرکتهای فعال در حوزههایی که با اولویتهای دولت فعلی آمریکا همراستا هستند – مانند هوش مصنوعی، فناوریهای دفاعی، فینتک و رمزارز – بیشترین سهم را از عرضههای اولیه اخیر داشتهاند.
به گفته لوکاس سوویشر، یکی از مدیران شرکت سرمایهگذاری Coatue، بازخورد مثبت بازار نسبت به عرضه اولیه شرکتهایی چون Hinge Health و Coreweave، سیگنال مثبتی برای فعالان اکوسیستم استارتاپی تلقی میشود.
دادههای نیمه نخست سال ۲۰۲۵ حاکی از تداوم رشد انفجاری سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی در ایالات متحده است. این در حالی است که بسیاری از صندوقهای سرمایهگذاری همچنان با موانعی در مسیر جذب منابع مواجهاند.
افزایش قابلتوجه سرمایهگذاریهای مستقیم از سوی شرکتهای بزرگ فناوری، در کنار بازگشایی نسبی بازارهای IPO، میتواند نویددهنده تغییر فاز در اکوسیستم سرمایهگذاری خطرپذیر باشد. با این حال، به نظر میرسد هوش مصنوعی همچنان بازیگر اصلی این عرصه باقی خواهد ماند.
