بیت چت (Bitchat) چیست؟ بررسی اپلیکیشن پیام‌رسان آفلاین جک دورسی

در تیرماه ۱۴۰۴، جک دورسی، بنیان‌گذار توییتر و Cash App و یکی از دوست داشتنی‌ترین افراد حوزه فناوری در جهان، از مسنجری جدید و متفاوت به‌نام Bitchat رونمایی کرد. در حالی که همه دنیا با اینترنت کار می‌کند، اما پیامرسان Bitchat اصلا نیاز به اینترنت ندارد. بیت چت که با فناوری شبکه مش مبتنی بر بلوتوث کم‌مصرف (BLE Mesh) کار می‌کند،  امکان ارتباط امن و رمزنگاری‌شده را حتی در زمان قطعی اینترنت، سانسور یا اختلالات زیرساختی فراهم می‌کند.

اما واقعا Bitchat چیست؟ چگونه کار می‌کند؟ و ما چگونه می‌توانیم از آن استفاده کنیم؟ در این مقاله به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

چگونه Bitchat بدون اینترنت یا سیم‌کارت کار می‌کند؟

پیام رسان Bitchat به جای استفاده از شبکه اینترنت، از فناوری شبکه مش بلوتوث کم‌مصرف (BLE Mesh) برای ارتباط استفاده می‌کند. در این ساختار، هر تلفن همراه هوشمند به‌عنوان یک گره عمل می‌کند و پیام‌ها را به دستگاه‌های اطراف خود منتقل می‌کند تا در نهایت به مقصد برسند.

برخلاف پیام‌رسان‌های سنتی که وابسته به سرورهای مرکزی هستند، بیت چت یک شبکه‌ی ارتباطی پویا، خودترمیم‌پذیر و کاملاً نظیر به نظیر میان کاربران شکل می‌دهد. نتیجه‌ی این معماری غیرمتمرکز، امکان ارسال پیام‌های رمزنگاری‌شده در مناطقی است که هیچ‌گونه دسترسی به وای‌فای یا آنتن موبایل وجود ندارد.

فناوری شبکه مش بلوتوث کم‌مصرف یا BLE Mesh چیست؟

اگر هنوز برایتان روشن نیست که پیام‌رسان جک دورسی چگونه بدون اینترنت کار می‌کند، وقت آن رسیده نگاهی دقیق‌تر به فناوری شبکه مش بلوتوث کم‌مصرف یا همان BLE Mesh بیندازیم.

تقریباً همه‌ی ما با بلوتوث آشناییم.  به‌ویژه اگر در نزدیکی سی سالگی هستید، احتمالا دوران بلوتوث بازی را به خاطر دارید. در آن دوران، برای ارسال فایل از طریق بلوتوث، کافی بود دو گوشی در فاصله‌ای نزدیک به یکدیگر قرار بگیرند. حالا تصور کنید شما فایلی را با بلوتوث به دوستی که در نزدیکی شماست ارسال می‌کنید، و او همان فایل را به فرد دیگری منتقل می‌کند که در محدوده‌ی شما نیست، اما به او نزدیک است. در چنین ساختاری، پیام از طریق واسطه‌ها یا همان گره‌ها منتقل می‌شود و به مقصد می‌رسد، درست مانند کاری که پیام‌رسان Bitchat انجام می‌دهد.

BLE Mesh دقیقا بر همین اصل استوار است. این فناوری برای ایجاد ارتباط کوتاه‌برد، کم‌مصرف و پایدار بین چندین دستگاه طراحی شده است. در این سیستم، هر گوشی هوشمند می‌تواند نقش یک گره ارتباطی را ایفا کند، یعنی پیام‌ها را دریافت کند، رمزگشایی کند و آن‌ها را به گره‌های بعدی ارسال کند. گره بعدی نیز دقیقا همین کارها را انجام می‌دهد. این رمزنگاری سرتاسری هم تضمین می‌کند که فقط گیرنده‌ نهایی توانایی خواندن محتوای پیام را دارد. پس در حالی که پیام شما به هزاران گوشی منتقل می‌شود، اما امنیت آن تضمین شده است.

معماری ذخیره‌سازی و ارسال (Store-and-Forward)

حالا که فهمیدید پیام‌ها چگونه می‌توانند بدون اینترنت ارسال شوند، بیایید به این سوال پاسخ دهیم که اگر در لحظه‌ای به شبکه وصل نباشیم، چه رخ می‌دهد؟ و چه اتفاقی برای پیام‌های ما روی گوشی‌های دیگر رخ می‌دهد؟

بیت چت از معماری ذخیره و ارسال و یا Store-and-Forward استفاده می‌کند. یعنی اگر گیرنده پیام در لحظه آنلاین نباشد، پیام در گوشی‌های اطراف (گره‌ها) ذخیره می‌شود. به محض آن‌که آن شخص دوباره به شبکه متصل شود یا وارد محدوده بلوتوث دیگران گردد، پیام به‌صورت خودکار به او تحویل داده می‌شود.

این روش بسیار شبیه مفهومی در معماری BLE Mesh است که به آن گره دوست (Friend Node) و گره کم‌مصرف (Low Power Node) می‌گویند. گره دوست، همان گوشی‌هایی هستند که پیام را نگه می‌دارند. گره کم‌مصرف، همان گیرنده‌ای است که فعلاً در دسترس نیست، اما به محض اتصال دوباره، پیام خود را دریافت می‌کند.

نتیجه چیست؟ حتی اگر دو نفر هم‌زمان در شبکه حضور نداشته باشند، باز هم می‌توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این یعنی پیام‌رسانی ناهم‌زمان (Asynchronous Messaging) که با امنیت کامل و بدون اینترنت انجام می‌شود. ویژگی‌ای که بیت‌چت را به ابزاری ایده‌آل برای شرایطی مثل بحران‌ها، قطعی‌های سراسری یا محیط‌های بدون زیرساخت تبدیل می‌کند.

امنیت و حریم خصوصی در Bitchat: رمزنگاری، پیام‌های محوشونده و حذف اضطراری

همانطور که کمی قبل هم اشاره کردیم، پیامرسان Bitchat پیام‌ها را از مبدأ تا مقصد به‌صورت کامل رمزنگاری می‌کند. این پیام‌رسان برخلاف بسیاری از نمونه‌های مرسوم، به شماره موبایل، نام کاربری یا سرور مرکزی وابسته نیست. همین معماری غیرمتمرکز باعث می‌شود هیچ‌گونه متادیتای قابل شناسایی یا ردپای دیجیتال در شبکه باقی نماند.

از مهم‌ترین ویژگی‌های امنیتی Bitchat می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• چرخش خودکار کلیدهای رمزنگاری: این قابلیت از افشای اطلاعات در بازه‌های طولانی جلوگیری می‌کند و امنیت ارتباطات را تضمین می‌کند.

• پیام‌های محوشونده: پیام‌ها پس از مدت زمان مشخصی به‌صورت خودکار حذف می‌شوند تا ردپای دیجیتال کاهش یابد.

• ارسال پیام‌های جعلی (Cover Traffic): این ویژگی باعث می‌شود که فعالیت‌های واقعی کاربران در شبکه مخفی بماند و از رصد ارتباطات جلوگیری شود.

• حذف اضطراری با سه بار ضربه (Triple Tap): در شرایط حساس، کاربران می‌توانند با سه بار لمس سریع صفحه، تمامی داده‌ها و پیام‌ها را به سرعت و کامل پاک کنند.

علاوه بر این، کاربران قادرند با استفاده از دستورات مشابه IRC مانند /join و /msg، گروه‌هایی امن و رمزگذاری‌شده با رمز عبور بسازند که ارتباطات در آنها نیز محفوظ می‌ماند.

این مجموعه امکانات امنیتی، بیت‌چت را به پیام‌رسانی مطمئن و قابل اعتماد برای کاربران حساس به حفظ حریم خصوصی تبدیل کرده است.

مزایای Bitchat؛ چرا باید از بیت چت استفاده کنیم؟

پیام‌رسان بیت‌چت با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و ساختار غیرمتمرکز، مزایای متعددی را در مقایسه با پیام‌رسان‌های سنتی ارائه می‌دهد که آن را به ابزاری منحصربه‌فرد برای ارتباط امن و پایدار در شرایط مختلف تبدیل کرده است:

• عملکرد بدون نیاز به اینترنت و سیم‌کارت: شبکه مش بلوتوث کم‌مصرف (BLE Mesh) امکان ارسال و دریافت پیام را حتی در مکان‌هایی فاقد دسترسی به اینترنت یا سیگنال موبایل فراهم می‌کند. پس نگران نداشتن اینترنت و یا اتمام بسته و … نباید باشید

• ارتباط پایدار و خودترمیم‌پذیر: ساختار مش شبکه به گونه‌ای طراحی شده که پیام‌ها در صورت وجود قطعی یا اختلال، از طریق مسیرهای جایگزین منتقل می‌شوند و ارتباط قطع نمی‌شود. اختلال‌های واتسپ یا اینستاگرام را یادتان هست؟ که گاهی اوقات کل اپلیکیشن کار نمی‌کرد؟ در پیامرسان جک دورسی دیگر خبری از این اختلال‌ها نیست.

• مصرف انرژی پایین: فناوری BLE Mesh بهینه‌سازی شده تا مصرف باتری تلفن همراه شما کم باشد و شما بتوانید مدت زمان طولانی‌تری بدون نگرانی از خالی شدن سریع باتری از پیام‌رسان استفاده کنند.

• امنیت و حفظ حریم خصوصی بالا: رمزنگاری سراسری پیام‌ها (End-to-End Encryption)، چرخش خودکار کلیدهای رمزنگاری، پیام‌های محوشونده و قابلیت حذف اضطراری داده‌ها، امنیت ارتباطات را در ‌‌Bitchat تضمین می‌کنند.

• عدم وابستگی به سرور مرکزی و اطلاعات شخصی: بیت‌چت نیازی به شماره موبایل، نام کاربری یا سرور مرکزی ندارد و این موضوع از افشای داده‌های کاربران جلوگیری می‌کند. یعنی اطلاعات و پیام‌های شما هیچ جای دیگری نمی‌تواند ذخیره شود.

• امکان برقراری ارتباط غیرهمزمان: اگر گیرنده به صورت موقت آفلاین باشد، پیام در دستگاه‌های نزدیک ذخیره شده و به محض اتصال مجدد، به‌طور خودکار تحویل داده می‌شود. پس به این معنا نیست که همیشه باید در شبکه حاضر باشید. هر موقع که به شبکه وصل شوید، پیام‌ها به شما می‌رسند. دقیقا همانطور که وقتی اینترنتمام بعد از ساعتی وصل می‌شود، پیام‌ها را دریافت می‌کنیم.

• مقاومت در برابر سانسور و اختلالات: ساختار غیرمتمرکز بیت‌چت آن را به ابزاری مناسب برای استفاده در شرایط بحرانی، مناطق با محدودیت‌های ارتباطی تبدیل کرده است. قطعی سهوی و یا عمدی اینترنت، می‌تواند برقراری ارتباط را دشوار کند. اما بیت چت این چالش را ندارد.

• قابلیت تشکیل گروه‌های امن و رمزگذاری‌شده: کاربران می‌توانند با استفاده از دستورات ساده، گروه‌هایی با رمز عبور بسازند و ارتباطات گروهی را نیز در محیطی کاملاً امن برقرار کنند.

تفاوت‌های بیچت با FireChat و Bridgefy

بیچت اگرچه از فناوری مشابهی با پیام‌رسان‌هایی چون FireChat یا Bridgefy استفاده می‌کند، اما از نظر امنیتی کاملاً متفاوت عمل می‌کند. پیام‌رسان Bridgefy به‌رغم پیاده‌سازی پروتکل Signal، با نقص‌های امنیتی گسترده‌ای مواجه شد که امکان ردیابی کاربران و دسترسی به پیام‌های رمزنگاری‌شده را فراهم می‌کرد.

بیت‌چت با حذف کامل متادیتا، استفاده نکردن از شماره موبایل و رمزنگاری کامل، آسیب‌پذیری‌های موجود در این اپ‌ها را برطرف کرده است.

کاربردهای بیت چت

هرجا که اینترنت نباشد، یعنی امکان ارسال پیام نیست اما برای بیت چت از این خبرها نیست. اگر حتی اینترنت به صورت سراسری نیز قطع شده باشد، این پیام رسان با تکیه بر بلوتوث، می‌تواند کار کند. یا یک گروه از کوه نوردان یا گروه‌های امدادی را تصور کنید که در یک منطقه بدون اینترنت هستند اما نیاز دارند با هم در ارتباط باشند. یا برخی از روستاها که اینترنت ندارند و … شما در بسیاری از مواقع می‌توانید روی مسنجر جک دورسی حساب باز کنید.

محدودیت‌ها و چالش‌های پیش روی بیت‌چت

با وجود نوآوری‌های قابل توجه، بیت‌چت همانند بسیاری از فناوری نوظهور دیگر با چالش‌هایی روبه‌رو است که باید برای رشد و پذیرش گسترده‌تر آن مورد توجه قرار گیرد:

• ازدحام شبکه در محیط‌های پرتراکم: در مکان‌هایی که تعداد زیادی دستگاه فعال در نزدیکی یکدیگر حضور دارند، احتمال بروز تأخیر در ارسال پیام به دلیل ترافیک بالا در شبکه مش وجود دارد.

• مصرف انرژی بیشتر: روشن بودن دائمی بلوتوث یا استفاده از WiFi Direct ممکن است منجر به کاهش محسوس عمر باتری در برخی دستگاه‌ها شود، به‌ویژه در مدل‌هایی با باتری ضعیف‌تر.

• سازگاری سخت‌افزاری محدود: همه گوشی‌های هوشمند به‌ویژه مدل‌های قدیمی یا پایین‌رده، از فناوری BLE Mesh پشتیبانی نمی‌کنند. این موضوع می‌تواند مانع شکل‌گیری شبکه پایدار در برخی محیط‌ها شود.

• چالش‌های قانونی و حقوقی: در برخی کشورها، استفاده از ابزارهای ارتباطی غیرمتمرکز ممکن است با محدودیت‌های قانونی مواجه باشد یا از سوی نهادهای نظارتی با سوءظن دیده شود.

برای آنکه Bitchat بتواند به ابزاری پایدار، مقیاس‌پذیر و قابل اعتماد در سطح جهانی تبدیل شود، توسعه‌دهندگان این پلتفرم باید به بهینه‌سازی‌های فنی، کاهش مصرف انرژی، افزایش سازگاری میان‌سکویی و شفاف‌سازی حقوقی توجه ویژه‌ای داشته باشند.

چگونه از Bitchat استفاده کنیم؟

واقعیت این است که استفاده از Bitchat به سادگی استفاده از پیامرسان‌های معمول مثل واتسپ یا تلگرام نیست که بتوانید آن‌ها را به راحتی از اپ استور و یا از گوگل پلی دانلود کنید و نصب کنید و …، علاوه بر دشواری‌های نصب Bitchat در حال حاضر، حتی استفاده از آن هم چندان راحت نیست. رابط کاربری Bitchat واقعا متفاوت است و همین کار را کمی دشوار می‌کند. در ادامه، آموزش نصب و استفاده از Bitchat را مرور می‌کنیم.

‌bitchat برای کاربران آیفون (iOS)

1. نصب برنامه با TestFlight
   BitChat فعلاً فقط به‌صورت آزمایشی منتشر شده. پس برای نصبش باید برنامه‌ای به نام TestFlight (مخصوص نصب نسخه‌های آزمایشی اپ‌ها) رو از اپ‌استور بگیرید. البته ظرفیت نسخه آزمایشی همین حالا هم تکمیل شده است.

2. لینک نصب
   اگر ظرفیت باز باشد، می‌توانید از لینک نصب عمومی استفاده کنید:
   لینک TestFlight بیت‌چت
   اگر ظرفیت پر شده باشد، باید منتظر دعوت شوید یا ظرفیت آزاد شود.

3. دادن دسترسی‌ها
   بعد از نصب، اپ نیاز به اجازه استفاده از بلوتوث و GPSدارد. این اجازه‌ها را بدهید تا بتواند با اطرافیانتان ارتباط برقرار کند.

Bitchat برای کاربران اندروید

در حال حاضر بیت چت برای اندروید به صورت رسمی در دسترس نیست پس باید از طریق گیت‌هاب جلو برویم.

1. 1. دانلود فایل APK از گیت هاپ
      چون بیت‌چت هنوز در گوگل‌پلی نیست، باید فایل نصبی APK را از گیت‌هاب دانلود کنید: برای این کار به این لینک بروید. در این صفحه از بخش Install Bitchat، می‌توانید راهنمایی کامل را ببینید. در این بخش بر روی گزینه GitHub Releases page کلیک کنید. در صفحه جدید نسخه‌های منتشر شده از اپلیکیشن Bitchat را می‌توانید مشاهده کنید. حالا جدیدترین ورژن آن را دانلود کنید.

2. فعال کردن نصب از منابع ناشناس
   در تنظیمات گوشی‌تان، گزینه «اجازه نصب از منابع ناشناس» را فعال کنید تا بتوانید فایل را نصب کنید.

3. نصب و راه‌اندازی
   برنامه را نصب کنید، اجرا کنید و دسترسی بلوتوث و موقعیت مکانی را بدهید تا در نهایت اپلیکیشن Bitchat را روی تلفن همراه خود داشته باشید.

چگونه در BitChat پیام بدهیم؟ راهنمای سریع و ساده دستورات

وقتی برای اولین‌بار وارد اپلیکیشن BitChat می‌شوید، نیازی به ساخت حساب یا وارد کردن شماره تلفن نیست. برنامه به‌صورت خودکار یک نام کاربری ناشناس برایتان می‌سازد؛ مثلاً چیزی شبیه به: @anon1234.
حالا وقت آن است که با چند دستور ساده، چت کردن را شروع کنید:

ارسال پیام خصوصی

برای فرستادن پیام مستقیم به دویتتان با هر سخش خاصی که می‌خواهید، از دستور «m/» استفاده کنید و سپس ID شخصی که می‌خواهید به آن پیام بدید را می‌نویسید. به عنوان مثال اگر ID دوست شما ali1980 است، و می‌خواهید به او سلام کنید، باید بنوسید

m @ali1980 salam/

در این حالت، این پیام شما فقط به علی ارسال می‌شود. حالا اگر شما پیام دیگری به شخص دیگری ارسال کنید، این پیام‌ها را در گوشی خود در کنار هم میبینید اما هر پیام فقط به یک شخص خاص می‌رود.

ورود به یک کانال

در Bitchat می‌توانید در کانال‌ها هم عضو شوید. برای این کار باید از دستور «j/» استفاده کنید و سپس نام کاربری کانال را بزنید. مثلا اگر می‌خواهید وارد کانال نکست مایند شوید، باید دستور زیر را بزنید

j #nextmind/

با این کار وارد کانال نکست مایند می‌شوید؛ جایی شبیه به یک گروه چت که کاربران اطرافتان هم می‌توانند در آن حضور داشته باشند.

آموزش ساخت کانال در Bitchat

ساخت کانال در Bitchat چندان پیچیده نیست. اگر شما وارد یک کانال شوید که پیش از آن وجود نداشته است، یعنی آن کانال را خودتان ساخته‌اید. مثلا اگر عبارت j #nextmind/ را شما پیش از ما بزنید، شما آن کانال را می‌ساختید.

گذاشتن رمز روی کانال خصوصی

اگر کانالی ساخته‌اید و نمی‌خواهید هر کسی هم وارد آن شود و فقط دوستان خودتان باشید، می‌توانید رمز بگذارید. مثلاً بنویسید:

pass 123/

با این کار، فقط کسانی که این رمز را دارند می‌توانند به کانال بپیوندند.

پاک کردن پیام‌ها از صفحه

احتمالا پس از مدتی صفحه چت شما به قدری شلوغ خواهد شد که نمی‌توانید آن را تحمل کنید. در این حالت کافی است عبارت «clear/» را بزنید تا همه پیام‌های قبلی پاک شود. این دستور فقط صفحه‌ی خودتان را پاک می‌کند و روی پیام‌های دیگران اثری ندارد.

نکته‌ی جالب این است که اگر سه بار پشت‌سر‌هم روی صفحه بزنید، BitChat به‌طور کامل همه‌چیز را پاک می‌کند؛ برای مواقعی که به حفظ حریم خصوصی نیاز فوری دارید.

این دستورات ساده، هسته‌ی اصلی کار با BitChat هستند. همین سادگی باعث شده تا این پیام‌رسان به ابزاری محبوب در میان کسانی تبدیل شود که به ناشناس‌ماندن، امنیت و ارتباط بدون نیاز به اینترنت اهمیت می‌دهند. البته دستورات بیشتری وجود دارد، کافیست در محیط اپلیکیشن Bitchat «/» را تایپ کنید تا آن‌ها را ببینید.

bitchat ارتباط بدون اینترنت در عصر اینترنت

Bitchat تصویری از آینده‌ای را ترسیم می‌کند که در آن ارتباطات انسانی فارغ از زیرساخت‌های سنتی برقرار می‌شود. این اپلیکیشن با ترکیب رمزنگاری پیشرفته، شبکه مش بلوتوث و طراحی بدون سرور، ابزار ارزشمندی برای ارتباطات مقاوم، امن و آفلاین در شرایط بحرانی به شمار می‌آید.

اگر توسعه این اپ ادامه یابد و چالش‌های فنی و حقوقی آن برطرف شود، می‌توان انتظار داشت که بیچت به یکی از ارکان اصلی ارتباطات غیرمتمرکز در جهان تبدیل شود.